gammabrand.jpg
• 6 min lezen

De Gamma brand in Doetinchem: het echte verhaal

Stan Veldpaus - gepubliceerd op 12 september 2017

gammabrand.jpgIn de namiddag van dinsdag 12 februari 2008 heeft er een grote brand gewoed in de Gamma Bouwmarkt in Doetinchem. Deze brand was zo omvangrijk en had zoveel impact dat deze brand vrijwel direct het nieuws heeft gehaald en terwijl nog gaande, al in zijn volle glorie via de media kon worden aanschouwd. De brandweer Doetinchem heeft naar aanleiding van de brand een projectgroep opgericht om onderzoek te doen naar de brandoorzaak en het brandverloop met als doel te leren van deze brand en het geleerde in de toekomst toe te passen. In dit blog vertellen we wat de conclusies waren van dat onderzoek en vertellen we het echte verhaal achter deze brand.

 

De ins en outs van het onderzoek naar de Gamma brand

De projectgroep is waarschijnlijk opgericht op basis van alle media-aandacht, maar zeker naar aanleiding van het brandverloop, welke zich verrassend snel ontwikkelde. Het team was samengesteld uit twee medewerkers van het team Risicobeheersing brandweer Doetinchem en drie brandonderzoekers van het, op dat moment, redelijk recent opgerichte Team Brand Onderzoek (BTO) Apeldoorn.

De letterlijke opdracht luidde:

  • Inzicht verkrijgen in de werking van de preventieve voorzieningen tijdens de brand
  • Inzicht verkrijgen in de oorzaak van de brand en het brandverloop.

Het team heeft vervolgens haar werkzaamheden verricht en vertaald, inclusief aanbevelingen, in een eerste voorlopige rapportage. Deze rapportage is aan de opdrachtgever en de eigenaar van de Gamma, Van Neerbos Bouwmarkten, aangeboden.

Van Neerbos Bouwmarkten heeft op haar beurt het rapport verstrekt aan haar adviseur, Colt International. Zij heeft de brandcompartimentering in de ontwerpfase beoordeeld en tevens het RWA-systeem ontworpen. Zowel Van Neerbos Bouwmarkten als de adviseur hebben na het lezen van het rapport gevraagd om een overleg. Met name omdat zowel Van Neerbos als de adviseur niet zijn bevraagd / geïnterviewd ten behoeve van het onderzoek. Het rapport voldoet in hun beleving niet aan de opdracht en is er sprake van een aantal onjuistheden.

Ondanks dat het rapport nog een commentaarronde dient te ondergaan en nog voor het gewenste overleg, verschijnt de voorlopige rapportage op het internet en is gebleken dat velen deze rapportage als waarheid aannemen.


De vraag om een aanpassing van het rapport was terecht

Het overleg is gehonoreerd en na dit overleg is het onderzoeksteam duidelijk geworden dat Van Neerbos Bouwmarkten en Colt International terecht vragen om een aanpassing van de rapportage.

Hieronder staat een opsomming van de onjuistheden in het onderzoek:

  • De beheersbaarheid van de brand is door BTO op een aantal fronten verkeerd geïnterpreteerd
    • De piekvuurbelasting is de vuurbelasting gezien over de duizend zwaarst belaste vierkante meters.
    • Er wordt gesteld dat een binnenaanval niet kan worden uitgevoerd indien de aanwezige vuurbelasting groter is dan 60 kg vh/m2.
  • De brandgrootte is niet alleen afhankelijk van de uitbreidingssnelheid maar ook van het aanwezige vermogen.
  • Volgens het verslag heeft de brandmeldinstallatie de juiste sturingen verricht. Aan de hand van een aantal kenmerken is echter vastgesteld dat het sturingssignaal van de brandmeldinstallatie de besturingskast van de RWA-installatie niet heeft bereikt.
    • 1: De schakelkast stond ook dagen na de brand nog volledig op druk: de rookluiken waren voorzien van persluchtcilinders, welke persluchtdruk nodig hebben om te openen en geopend te blijven, kan worden geconcludeerd dat er geen persluchtdruk is verbruikt.
    • 2: Uitgangspunt in het ontwerp was dat bij een brand ook rookluiken in de naastgelegen rooksegmenten zouden worden geopend. Hierdoor ontstaat in het niet met rook belastte rooksegment een onderdruk en zal, via de rookluiken opgenomen in dit rooksegment, vervangingslucht worden toegevoerd. De brand is echter zo sterk geweest dat de overheaddeur naar binnen is gezogen. Krachten welke hiervoor noodzakelijk zijn ontstaan alleen als er nauwelijks luchttoevoer aanwezig is.
    • 3: Op foto’s en film gemaakt in het beginstadium van de brand zie je dat de rookluiken in de eerste segmenten na elkaar openen (dus op basis van smeltzekering en niet op basis van aansturing door de BMC). Verder zijn de rookluiken in het laatste segment gesloten.
    • 4: Ook de luchttoevoervoorziening (aansturen van deuren) heeft niet plaatsgevonden. De luchttoevoervoorziening is van eminent belang voor het juist functioneren van de RWA-installatie.

Ergo: als gevolg van een niet aangekomen aansturing vanuit de BMI heeft het RWA systeem geen automatisch signaal ontvangen en is daardoor niet op het juiste moment open gegaan.

Het is dus onjuist te stellen dat de RWA niet heeft gewerkt. De RWA is uitsluitend opengegaan op basis van de smeltveiligheden en er heeft geen luchttoevoer plaatsgevonden. Sturing uitsluitend op basis van smeltveiligheden is niet conform het brandveiligheidsconcept of NEN6093.

 

De belangrijkste conclusies van het onderzoek naar de Gamma brand

 Het is te betreuren dat de voorlopige rapportage op het internet is beland

  • Het blijkt dat velen de inhoud van deze eerste rapportage als waarheid beschouwen
  • Men onderkend dat de eerste rapportage vollediger was geweest als betrokken partijen zouden zijn bevraagd
  • De eerste rapportage is op een aantal punten niet volledig
  • Vigerende regelgeving wordt op een aantal cruciale punten onjuist geïnterpreteerd
  • De brandmeldinstallatie was losgekoppeld
  • Door het volgen van het advies van Colt om de brandmuur tussen de Gamma en het tuincentrum op te waarderen naar een hogere brandwerendheid, is overslag voorkomen en is het tuincentrum, ondanks het loskoppelen van de brandmeldinstallatie, gespaard gebleven.
  • Colt heeft volledig volgens de geldende regels en op basis van beschikbare informatie gehandeld
  • Als gevolg van de de voorlopige rapportage zijn RWA-systemen in een kwaad daglicht gesteld en is het vertrouwen in dergelijke installatie onterecht afgenomen (1). Zelfs nu, 10 jaar later, worden partijen, welke dagelijks betrokken zijn bij de realisatie van RWA-systemen geconfronteerd met de negatieve inhoud van de eerste voorlopige rapportage.
  • Goede brandveiligheid is een optelsom van voorzieningen en juiste beslissingen. Eén ervan is het weren van grote hoeveelheden brandbare vloeistoffen in een dergelijk groot brandcompartiment.
  • Op basis van het door Van Neerbos en Colt gevraagde overleg is het rapport geanonimiseerd. Helaas is de, door Van Neerbos en Colt aangeleverde bijlage niet toegevoegd

 

Een RWA systeem is een betrouwbare methode voor optimale brandveiligheid

Kortom, een RWA systeem is wel degelijk een goede en betrouwbare methode om brandveiligheid te garanderen. Door een goed gedimensioneerde RWA-installatie aangestuurd op basis van een juiste brandmelding:

  • Is er voor aanwezige personen aanmerkelijk meer tijd beschikbaar om het object te ontvluchten
  • Wordt het flashover moment uitgesteld of zelfs voorkomen
  • Worden niet verbrande gassen afgevoerd
  • Kan de brandweer de brand bij aankomst al ‘lezen’ op basis van de kleur van de rook en de posities waar deze uit het dak komen
  • Heeft de brandweer aanmerkelijk meer tijd voor haar binnenaanval
  • Is er sprake van minder schade
  • Blijven aanwezige goederen en constructies grotendeels bespaard

 

Gamma Hardenberg blijft grote brand bespaard

Dat RWA systemen in een negatief daglicht zijn gesteld door de Gamma brand in Doetinchem is spijtig, maar er zijn ook zeker succesverhalen. Op vrijdag 8 maart 2011 heeft er een brand gewoed in de Gamma in Hardenberg. Net zoals bij de brand in Doetinchem is ook deze brand aangestoken. Dankzij een snelle detectie en een goed werkend RWA systeem met luchttoevoer heeft het personeel de brand kunnen beperken tot één stelling en was men in staat de volgende dag alweer open te zijn.

 

Ontvang onze reactie op het eindrapport

Wil je onze volledige reactie op het eindrapport van het onderzoeksteam naar de Gamma brand lezen? Vraag het hier gratis aan:

Onze reactie op het onderzoeksrapport  naar de Gamma brand aanvragen

Picture of Stan Veldpaus

Stan Veldpaus