• Colt @ Twitter
  • Colt @ LinkedIn
  • Colt @ Flickr
  • Colt @ Youtube
  • Colt @ Facebook
  • Colt @ Pinterest
  • Coltblog
  • Colt @ Twitter
  • Colt @ LinkedIn
  • Colt @ Flickr
  • Colt @ Youtube
  • Colt @ Facebook
  • Colt @ Pinterest
  • Coltblog

Colt Blog

Brandveiligheid krijgt niet de aandacht die het verdient

Posted by Stan Veldpaus on Dec 4, 2018 8:15:00 AM
Find me on:

Brainstormen_jpgEr is door de jaren heen heel wat verandert als het gaat om brandveiligheid. Wet- en regelgeving, de inzet van de brandweer, de te nemen maatregelen, noem maar op. Maar of dat alleen maar heeft gezorgd voor veiligere situaties dat valt te betwijfelen. Sterker nog, wij vinden dat brandveiligheid niet de aandacht krijgt die het verdiend.

 

Brandveiligheid toen en nu

In de jaren ‘80 en begin jaren ‘90 was brandveiligheid vooral de taak van de lokale brandweerman, vaak gesteund door een gemeentelijke bouwverordening. De eigenaar of architect ging in die tijd — met de tekeningen onder de arm — naar de brandweer en gezamenlijk bepaalden ze het totale pakket aan maatregelen. De brandweer diende vervolgens dit pakket veelal in als advies bij Bouw- en Woningtoezicht. Zij namen dit advies over het algemeen over en vergunde het totaal.

Het pakket aan maatregelen werd vooral bepaald op basis van onder andere de volgende vragen:

  • Vinden aanwezige personen een veilige uitweg? Met andere woorden, is er voldoende tijd en gelegenheid om het object te ontvluchten?
  • Kan de brandweer de brand lokaliseren?
  • Is het verantwoord om naar binnen te gaan?
  • Is er voldoende bluswater beschikbaar?
  • Kan er geen overslag naar de buren plaatsvinden?

De insteek van de brandweer was om een repressieve inzet uit te voeren, mits ze daarvoor de mogelijkheid hadden. Dat wil zeggen, was er veilige inzet van mensen en middelen mogelijk?

Ten aanzien van het beschermen van het brandcompartiment in een industriepand werd over het algemeen het volgende geëist:

  • BC < 2.500 m2: geen aanvullende maatregelen, op goede brandmuren na.
  • BC > 2.500 m2 < 5.000 m2: een RWA-systeem en BMI met doormelding naar de brandweer.
  • BC > 5.000 m2: Een sprinklerinstallatie met doormelding naar de brandweer.

Met het uitkomen van het Bouwbesluit veranderde ook langzaam de rol van de brandweer. De adviserende rol maakte plaats voor een toetsende rol. Toetsing vond uitsluitend plaats op basis van de minimale eisen zoals vastgelegd in het vigerende Bouwbesluit. Met name in de jaren ‘90 en ‘00 zie je dat de overheid zich terugtrekt en de verantwoordelijkheid neerlegt bij de eigenaar. Zelden komt de brandweer gedurende het bouwproces of oplevering op het werk.


Het Bouwbesluit zorgt voor een veilig gebouw. Of toch niet?

De komst van het Bouwbesluit heeft de rol van de brandweer dus veranderd. De markt lijkt helaas van mening dat als je bouwt volgens het Bouwbesluit dat er dan sprake is van een veilig gebouw. Maar velen gaan er aan voorbij dat het Bouwbesluit slechts minimale eisen heeft geformuleerd om slachtoffers — waarmee we ook hulpverleners bedoelen — en brandoverslag naar de buren te voorkomen. Het besef dat het Bouwbesluit niets voorschrijft over het beperken van overlast voor de omgeving, milieuschade of economische schade is er onvoldoende.

Bovendien worden kazernes door bezuinigingen gesloten of samengevoegd. Het gevolg is dat aanrijtijden aanmerkelijk langer zijn — ook omdat het in het verkeer steeds drukker is.

In het ontwerpproces zie je ook steeds vaker de aanwezigheid van adviesbureau. En er zijn zeker bureaus met voldoende kennis van zaken, maar er zijn ook bureaus met ontoereikende kennis. Voorts is brandveiligheid in bouwkundige opleidingen geen onderwerp (dus in het land der blinden kan eenoog koning zijn).  


De bereidheid om te investeren in brandveiligheid neemt af

Maar dit is niet het enige, ook de bereidheid om te investeren in brandveiligheid neemt af. Waar eerst veelal het advies van de brandweer werd gevolg om tot een vergunning te komen, nemen eigenaren en ontwerpers tegenwoordig genoegen met de ondergrens: het verkrijgen van een bouwvergunning op basis van de (minimale) eisen zoals vastgelegd in het Bouwbesluit. Want minder voorzieningen betekent minder kosten. Ze zijn ervan overtuigd, zoals eerder gesteld, dat het bouwen volgens het Bouwbesluit resulteert in een veilig gebouw.

Onze ervaring leert dat de betere adviesbureaus eigenaren en ontwerpers op de gevolgen van brand attenderen en adviseren om vooral te investeren om een te grote schade of zelfs total loss te voorkomen. Maar ook zij gaan soms mee in de wens om uitsluitend maatregelen te treffen zoals deze in het Bouwbesluit zijn genoemd.


Duurzaamheid en MVO staan hoog in het vaandel, maar de gevolgen van brand zijn onbekend

Bij velen zijn de gevolgen van een brand onbekend. De algemene opvatting die leeft is “mij overkomt dit niet”. De werkelijkheid is echter dat er gemiddeld vijf keer per week sprake is van een significante brand. Het overkomt ons dus zeer zeker wel. Tel daarbij op dat meer dan 50% van de bedrijven die getroffen zijn door een significante brand binnen vijf jaar van de markt zijn en je kunt de impact wel raden.

In de tijd waarin we leven is de rol van de brandweer in repressief opzicht gewijzigd. Er is weliswaar een inspanningsverplichting, maar geen inzetverplichting. Het uitvoeren van een defensieve of offensieve aanval staat dan ook stevig ter discussie. Zeker als duidelijk is dat slachtoffers niet gered hoeven te worden en het doel van de binneninzet uitsluitend het beperken van de schade is.

Anno 2018 heeft ook iedereen de mond vol van maatschappelijk verantwoord ondernemen en duurzaamheid. Maar is een significate brand met alle gevolgen van dien maatschappelijk verantwoord te noemen? Want:

  • Omwonenden hebben er hinder van
  • Rook, roet, giftige stoffen en verontreinigd bluswater vervuilen en zijn schadelijk voor het milieu
  • Er is sprake van economische schade: bedrijven gaan failliet, personeel verliest hun baan en verbrande materialen gaan verloren en zijn niet te vergebruiken. Ook systemen die duurzaamheid honoreren, zoals BREEAM, houden geen rekening met brand.

Brandveiligheid verdient meer aandacht

Bovenstaande zaken laten zien dat er in ons land nog veel terrein te winnen valt, zeker omdat de gevolgen van brand enorm zijn. Brandveiligheid krijgt, in tegenstelling tot de ons omringende landen, niet de aandacht die het verdient (uitzonderingen daar gelaten).

Brand is nog steeds een onderbelicht verschijnsel, ondanks de significante impact ervan. Ook als er gelukkig geen slachtoffers te betreuren zijn. We lijken te accepteren dat volledige gebouwen verloren gaan en halen onze schouders op voor de kosten die hiermee gemoeid zijn. De verzekering betaald immers, is de gedachte. Maar de verzekering dekt echter alleen de directe schade. De indirecte schade is bij brand veel groter en die wordt door de samenleving gedragen.

Bouwkundige brandveiligheid, kennis binnen de organisatie, brandveiligheidsystemen en een groter brandveiligheidsbewustzijn leiden tot een verhoogde brandveiligheid, verminderd het aantal slachtoffers, en zorgt voor lagere economische, sociale en milieuschade.

Laten wij daarom brandveiligheid de aandacht geven die het verdient.

Topics: Brandveiligheid

Welkom op het Colt blog

Hier delen we onze kennis over klimaat in de industrie, klimaat in de utiliteit en brandveiligheid. Meld je aan voor blog updates om per e-mail een melding te ontvangen als wij hier een artikel publiceren. 

Meld je aan voor updates:

Laatste artikelen

Best gelezen blogs